Rechtbank Midden-Nederland, 12-02-2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:592, 11929559 / UE VERZ 25-314 BW 31650

Partijen zijn het erover eens dat het voorgenomen besluit om van normroosteren over te gaan op meeroosteren op grond van artikel 27 lid 1 WOR de instemming van de ondernemingsraad vereist. Lid 4 van dit artikel bepaalt dat de kantonrechter slechts toestemming kan geven om het voorgenomen besluit te nemen, wanneer de beslissing van de ondernemingsraad om geen instemming te verlenen onredelijk is, of wanneer het voorgenomen besluit van de ondernemer wordt gevergd door zwaarwegende bedrijfsorganisatorische, bedrijfseconomische of bedrijfssociale redenen.

Deze maatstaf houdt in dat eerst de over en weer aangevoerde argumenten gewogen moeten worden (de redelijkheidstoets). Het gaat om een afweging van de argumenten die Rijkswaterstaat VWM en de Ondernemingsraad naar voren hebben gebracht. Wanneer de argumenten van de Ondernemingsraad zwaarder wegen, zal het verzoek van Rijkswaterstaat VWM worden afgewezen. Wanneer de argumenten van Rijkswaterstaat VWM zwaarder wegen, betekent dit dat de beslissing van de Ondernemingsraad om geen instemming te geven onredelijk is. In dat geval zal op die grond vervangende toestemming worden verleend. Als de argumenten even zwaar wegen, zal het verzoek worden afgewezen, tenzij Rijkswaterstaat VWM aan kan tonen dat voornoemde zwaarwegende bedrijfsbelangen noodzaken tot vervangende toestemming.

De toetsing vindt ex tunc plaats. Dat betekent dat de kantonrechter de situatie moet beoordelen ten tijde van de instemmingsaanvraag- en weigering. Nieuwe omstandigheden die zich daarna hebben voorgedaan, worden dus niet in de beoordeling betrokken.

Om te kunnen beoordelen of de gevraagde dienstverlening in evenwicht is met de beschikbare capaciteit wordt per team een rekenmodel ingevuld voor het komende kalenderjaar. Dat geldt zowel voor het normroosteren als voor het meeroosteren. In april van het lopende kalenderjaar begint het roosterproces voor het volgende kalenderjaar. De teamleider vult in april het rekenmodel in aan de hand van de op dat moment bekende gegevens voor komend jaar. De uitkomsten hiervan worden in mei door het directieteam (DT) vastgesteld. Uit die DT-versie komt de verwachte verhouding tussen de gevraagde dienstverlening en de verwachte beschikbare capaciteit voor het volgende kalenderjaar.

Voor team [plaats] is in mei 2025 een DT-versie voor 2026 vastgesteld en daaruit blijkt dat de jaarcapaciteit + 2.01 FTE bedraagt. Daarmee is volgens Rijkswaterstaat VWM voldaan aan het eerste vereiste.

De Ondernemingsraad heeft verder aangevoerd dat als in de toekomst sprake is van onderbezetting dit bij meeroosteren zorgt voor een grotere druk op de werknemers om extra diensten te werken, dan bij normroosteren het geval is. Dit komt omdat bij normroosteren bij onderbezetting steeds kan worden teruggevallen op het onderliggende normrooster. Bij meeroosteren is dat niet het geval en moet de teamleider beslissen over wie de openstaande diensten moet draaien. Rijkswaterstaat VWM heeft uitgelegd dat zij geen grotere problemen ziet bij onderbezetting bij meeroosteren dan bij normroosteren, omdat zij bij beide systemen gebonden is aan de Arbeidstijdenwet (ATW) en de systemen zelf ook maar een beperkte hoeveelheid overuren toestaan. Daarnaast gebeurt het inplannen van overwerk op basis van vrijwilligheid en is inhuur van externen mogelijk. De Ondernemingsraad heeft dit niet betwist, maar nog wel aangevoerd dat beschermende maatregelen bij meeroosteren in andere teams door Rijkswaterstaat VWM onvoldoende worden genomen in de praktijk. Wat daarin precies misgaat en waar dit uit volgt heeft de Ondernemingsraad niet duidelijk kunnen maken tijdens de zitting.

Bij haar weigering tot instemming heeft de Ondernemingsraad als belangrijk punt richting Rijkswaterstaat VWM er ook op gewezen dat een DT-rapportage onvoldoende actueel is om te beoordelen of de capaciteit op orde is. Om een inschatting te kunnen maken van hoe accuraat de voorspelling van de DT-rapportage is zijn ook roosterverslagen en kwartaalrapportages over het lopende jaar (hierna: Q-rapportages) nodig. Of de Ondernemingsraad verstrekking van de Q-rapportages en roosterverslagen mocht verlangen om meer inzicht te hebben in de capaciteit, kan echter in het midden blijven. Zoals de Ondernemingsraad zelf ook aangeeft betreft het een processueel punt en maakt het geen onderdeel uit van de te maken belangenafweging, De Ondernemingsraad heeft namelijk zijn toestemming geweigerd, vanwege zijn zorgen over de (onder)capaciteit binnen team [plaats] in de maanden januari-maart en niet vanwege het ontbreken van Q-rapportages en/of roosterverslagen.

Rijkswaterstaat VWM heeft als grootste belang voor invoering van meeroosteren naar voren gebracht dat het zowel haar wens als de wens van 88% van het team [plaats] is om over te gaan op meeroosteren. Het team heeft in juni 2025 laten weten graag te willen stemmen voor meeroosteren. Uit de stemronde is gebleken dat 88% van de teamleden wil overstappen naar meeroosteren. Voor de werknemers brengt deze manier van roosteren meer flexibiliteit en daarmee een betere werk-privé balans met zich mee, omdat zij bij het meeroosteren meer invloed hebben op hun eigen roosters.

Dat het hier zowel de wens van Rijkswaterstaat VWM is als van de overgrote meerderheid van de teamleden van [plaats] om over te gaan op meeroosteren, is een evident groot belang. Dit legt dus een groot gewicht in de schaal bij de belangenafweging. Hoewel het de Ondernemingsraad zijn goed recht is om bij de beoordeling van een instemmingsverzoek op te komen voor een (klein) deel van de betrokken werknemers en dat op zichzelf niet onredelijk te noemen is, zal de Ondernemingsraad daarom wel heel duidelijk moeten maken dat zijn belang bij niet invoering van het meeroosteren desondanks zwaarder weegt dan het belang en de wens van (88% van) het team. Dat heeft de Ondernemingsraad niet duidelijk kunnen maken.

Rijkswaterstaat VWM heeft uitgelegd dat meeroosteren zorgt voor een betere werk-privé balans voor de werknemers, omdat zij in dit roostersysteem meer en eerder invloed hebben op hun roosters. Een bevestiging daarvan is ook te vinden in de CAO Rijk (2024-2025) waarin (in paragraaf 27.5) staat dat het invoeren van meeroosteren bijdraagt aan gezonde roosters voor de werknemers die zijn afgestemd op hun werk-privébalans en dat invoering daarvan wordt gestimuleerd. Ook komt die bevestiging uit een door de Ondernemingsraad verricht onderzoek onder teams die al werken met meeroosteren. Hieruit komt naar voren dat 71,39% (gemiddelde van alle leeftijden) c.q. 75,58% (gemiddelde van alle regio’s) tevreden is over het meeroosteren en het merendeel daarvan tevreden is over de werk-privé-balans.

Het belang van Rijkswaterstaat VWM dat het meeroosteren wordt ingevoerd weegt gelet op de wens van de overgrote meerderheid van team [plaats] zwaarder, dan de bedenkingen van de Ondernemingsraad over de capaciteit die niet iedere maand voldoet.

Gelet op de zwaarder wegende belangen van Rijkwaterstaat VWM is de beslissing van de Ondernemingsraad om niet in te stemmen met de overgang naar het meeroosteren binnen team [plaats] onredelijk geweest. Omdat de argumenten van Rijkswaterstaat VWM zwaarder wegen, wordt aan beoordeling van de door Rijkswaterstaat VWM nog benoemde zwaarwegende bedrijfsorganisatorische en/of bedrijfssociale redenen niet meer toegekomen.

Het verzoek van Rijkswaterstaat VWM om vervangende toestemming te verlenen om binnen team [plaats] over te gaan op meeroosteren zal daarom worden toegewezen. Daarbij geldt dat de datum van invoering afhankelijk is van hoe snel dit intern kan worden georganiseerd. Daarover heeft Rijkswaterstaat VWM tijdens de mondelinge behandeling gezegd dat dit naar verwachting per 1 april 2026 zal zijn.

Gelet op het bepaalde in artikel 22a WOR, bestaat er geen aanleiding voor een proceskostenveroordeling aan de kant van de Ondernemingsraad.