"Politici luisteren te weinig naar uitvoerders"

14 september 2020

Dit najaar zal de politiek zich buigen over de vraag waarom het zo vaak misgaat bij organisaties als de Belastingdienst, het UWV en het CBR. Een enquête van CNV Overheid wijst uit dat ambtenaren vinden dat er beter naar ze geluisterd moet worden.

Fouten vermijdbaar

De enquête vond plaats onder ruim 450 medewerkers van Belastingdienst, CBR, CAK, DUO, SVB en UWV. Tweederde zegt nooit betrokken te worden bij de uitwerking van beleid of regels. Ze denken dat dit veel fouten zou kunnen voorkomen. Driekwart vindt dat hun leidinggevenden vaker 'nee' zouden moeten zeggen als de politiek met regels komt zonder zich te laten informeren over de uitvoerbaarheid ervan.

Het CNV deed dit onderzoek omdat het kabinet in maart een Tijdelijke commissie Uitvoeringsorganisaties heeft ingesteld om onderzoek te doen naar de oorzaken van problemen binnen deze instellingen. Dit najaar zal de discussie over de resultaten plaatsvinden.

Primaat van de politiek

Het onderzoek van CNV Overheid is om nog een andere reden belangwekkend, ook al legt de bond die link zelf niet: het adviesrecht van ondernemingsraden bij overheden en andere publiekrechtelijke lichamen is in de praktijk zeer schamel. In een lange reeks uitspraken heeft de Hoge Raad de ruimte die de wetgever daarvoor heeft willen scheppen zéér drastisch ingeperkt. De reden is principieel: werknemersinspraak hoort geen inbreuk te maken op democratische besluitvormingsprocessen.

Principiële zuiverheid zou echter niet met zich mee moeten hoeven brengen dat de visie van uitvoerende werknemers genegeerd wordt en de kwaliteit van democratische besluiten daardoor schade lijdt. Schade die soms enorm is, ook vanuit grondwettelijk gezichtspunt, zoals bij de Belastingdienst.

Redactie Inzicht 14-09-2020