Raad van Commissarissen L1 wil naar Ondernemingskamer stappen

15 februari 2021

Na een ultimatum van de OR neemt het slepende conflict over de doorgedrukte benoeming van L1-directeur Peter Elbers een opmerkelijke wending: de Raad van Commissarissen wil de Ondernemingskamer vragen om in te grijpen. Woensdag 17 februari praat de raad hierover met vakbonden.

Geen advies

Het conflict ontstond vorig jaar, toen de Raad van Commissarissen twee directeuren wegstuurde die de steun genoten van het personeel. Peter Elbers trad in september aan als nieuwe directeur. De OR zag de aanstelling als een doorkruising van een mediationtraject dat inmiddels in gang was gezet en bracht niet meteen een advies uit. Toen de raad dat later alsnog wilde doen, oordeelde de rechter dat het daarvoor te laat was.

Elbers zag al spoedig aanleiding voor een interne videoboodschap waarin hij zich beklaagde over kleine pesterijen, zoals het weghalen van zijn stoel en het beplakken van zijn raam, en de verantwoordelijken de wacht aanzegde.

Onhoudbaar

Kort geleden schreef de OR, namens het hele personeel, aan de Raad van Commissarissen dat er een onhoudbare situatie is ontstaan. De in het vooruitzicht gestelde benoeming van iemand naast Elbers is er nog steeds niet. Twee MT-leden met de portefeuilles ICT en personeelszaken zitten inmiddels ziek thuis en Elbers zelf mijdt het contact met zijn personeel. Veel opzien baarde de mededeling dat Elbers een ‘privacyreglement’ heeft voorgesteld dat hem inzage zou geven in het mailverkeer van werknemers, ook van OR-leden onderling, en zelfs van de bedrijfsarts. Ook wilde hij camera’s op de werkvloer installeren.

Ingetrokken

Die voorstellen heeft hij inmiddels ingetrokken, maar wel pas na werkonderbrekingen van de redactie plus landelijke commotie. In een brief aan de OR schreef Elbers dat het nooit zijn bedoeling is geweest om de journalistieke bronbescherming aan te tasten of “te tornen aan de vertrouwelijkheid van de communicatie van OR-leden onderling en aan het beroepsgeheim van bedrijfsartsen. Ik betreur het dan ook zeer dat dit beeld is ontstaan.”

Onafhankelijke functionarissen

De RvC zegt in zijn brief niets over de positie waarin Elbers is komen te verkeren. In plaats daarvan zeggen de commissarissen dat er veel meer aan de hand is, al jarenlang, en dat ze geen oplossing weten. “Dit vraagt om nader onderzoek en ingrijpen.” De commissarissen willen de Ondernemingskamer vragen om één of meer onafhankelijke functionarissen te benoemen om aan fundamentele oplossingen te werken. De RvC sluit niets op voorhand uit.

Verder schrijven de commissarissen dat de manier waarop Elbers in het bedrijf wordt behandeld “basale fatsoensnormen te buiten gaat.”

Onvermogen

De RvC wil media geen toelichting geven; de brief zou voor zichzelf spreken. Maar dat is niet zo, vindt OR-voorzitter Marcel Ermers. “Ik wou dat de commissarissen uitlegden wat ze bedoelen met hun opmerking dat hier al jaren problemen spelen. Niemand van hen zat hier voor 1 januari 2019.”

In tegenstelling tot wat verschillende media meldden, heeft de RvC de stap naar de Ondernemingskamer nog niet gezet, althans niet voor zover Ermers weet. De OR wacht nu eerst af of de commissarissen hun voornemen doorzetten en hoe ze hun verzoek aan de Ondernemingskamer gaan inkleden. Zelf vindt Ermers het voornemen een bewijs van onvermogen. “Is de Ondernemingskamer nu het orgaan om dit soort problemen in ondernemingen op te lossen? Zijn commissarissen daar niet juist voor?”

Kort voor het online gaan van deze editie accepteerde de RvC een uitnodiging van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ), FNV Media en Cultuur en CNV Vakmensen om de situatie te bespreken. Het gesprek vindt plaats op woensdag 17 februari. Bonden en OR nemen tot die tijd een mediastilte in acht.

Uniek

Mr. Robbert van het Kaar, auteur van Inzicht in de ondernemingsraad en medewerker van deze nieuwsbrief, zegt dat het enquêterecht commissarissen de mogelijkheid geeft om niet alleen bestuurders of aandeelhouders voor de Ondernemingskamer te dagen, maar ook een OR. Althans, wanneer dat nodig is om een onhoudbare situatie op te lossen. Maar uniek is het wel.

Hét precedent dat hij zich herinnert, betreft het conflict dat in 2003 speelde rond de voorgenomen verkoop van de aluminiumdivisie van het toenmalige Corus. In dat conflict daagde het Britse moederconcern niet alleen de RvC van Corus Nederland maar ook de Nederlandse COR. Dat heeft echter niet tot een uitspraak over de COR geleid. De Ondernemingskamer stelde het moederconcern in het ongelijk.

Ook in dit geval moeten de commissarissen van L1 het risico voor lief nemen dat de Ondernemingskamer voorlopige voorzieningen treft die hun eigen positie en die van Elbers raken.

Bronbescherming

De Nederlandse Vereniging van Journalisten heeft gewaarschuwd dat er bijzondere aspecten verbonden zijn aan een onderzoek van de Ondernemingskamer in deze sector. Het zou betekenen dat iedereen die daar door de onderzoekers om gevraagd wordt, zijn computers moet openen en gegevens moet overleggen, ook redactionele medewerkers. De bond vindt dat dit op gespannen voet staat met de journalistieke bronbescherming. “Het belang om digitaal sporenonderzoek te doen, moet echt heel zwaarwegend zijn”, zei een woordvoerder.

Voor meer informatie, zie deze practice note

Redactie Inzicht 15-2-2021