Conclusies Tijdelijke Commissie Uitvoering klinken bij anderen door

29 maart 2021

Het rapport van de Tijdelijke Commissie Uitvoering is bij verschijning omschreven als het belangrijkste in jaren. Het thema ervan klinkt ook door in recente uitspraken van zulke uiteenlopende figuren als FNV-voorzitter Tuur Elzinga en de grijze eminentie van bestuurlijk Nederland, Herman Tjeenk Willink.

Luisteren

Elzinga hield onlangs zijn aanvaardingsspeech als nieuwe voorzitter van Nederlands grootste vakbond. Hij gaf meteen een signaal waaruit blijkt dat hij niet gezien wil worden als iemand die alleen maar overleg wil. Dat beeld is namelijk neergezet in de tijd dat hij met vicevoorzitter Kitty Jong meedong naar het voorzitterschap. Elzinga dreigde het “land plat te leggen” als er niet genoeg naar de FNV wordt geluisterd. “Net zoals we dat gedaan hebben voor een beter pensioen”.

Elzinga profileerde de FNV als dé organisatie die weet wat er leeft onder mensen naar wie niet wordt geluisterd. “Wanneer een bedrijf of instelling niet lekker draait, vraag het dan aan de mensen op de werkvloer. Zij weten wat er misgaat en waarom, en zij kunnen je vaak de oplossing aanreiken. Respecteer de professionals en de vakmensen, vraag het aan de doeners en de denkers, betrek de zekeren en de onzekeren. Wij, van de werkvloer, hebben heel vaak een antwoord.”

Kanttekening

Een mogelijke kanttekening is dat de FNV zelf ook wel eens moeite heeft om eigen beleid ondergeschikt te maken aan wat er op de werkvloer leeft. FNV-bestuurder Roel Berghuis deed daarover gepeperde uitspraken, direct na geslaagde acties van FNV Metaal en de medezeggenschap bij Tata Steel. Berghuis hekelde het organisatiemodel dat de FNV er tegenwoordig op nahoudt, met aan het hoofd een ledenparlement van vergaderaars die aan alle touwtjes willen trekken. Teruggaan naar een sectorgewijs organisatiemodel, met meer ruimte voor onderhandelaars die de situatie in bedrijven kennen, zal naar zijn mening goed zijn voor de realiteitszin. Voor OR-leden, georganiseerd of niet, zal het interessant zijn om te volgen hoe Elzinga hiermee zal omgaan.

Affaires

Uit een heel andere hoek komt Herman Tjeenk Willink. Hij was, onder veel meer, Regeringscommissaris voor de Reorganisatie van de Rijksdienst en van 1997 tot 2012 vicevoorzitter van de Raad van State.

In 2018, toen hij al in ruste was, publiceerde hij het boekje Groter Denken, Kleiner Doen. Daarin velde hij een scherp oordeel over bestuurders met te weinig oog voor kwesties als haalbaarheid en uitvoerbaarheid. Op 21 maart zei Tjeenk Willink in Buitenhof dat hij daarmee nog één keer een boodschap wilde overbrengen die hij sinds 1985 probeert te slijten. “De uitvoering is belangrijk. Uitvoerders weten veel, die staan dicht op de werkelijkheid, daarvan moet je gebruikmaken. En dat is ook verstandig voor politici, want als ze moeten aftreden vanwege een affaire is dat meestal een affaire in de uitvoering.”

Redactie Inzicht 29-3-2021