Raad van State waarschuwt voor een wettelijk recht op thuiswerken

26 april 2021

Moeten werknemers zelf kunnen bepalen of ze hun werk thuis doen, tenzij hun werkgever daar voldoende bezwaren tegen kan aanvoeren? De Raad van State vindt dat er nog maar eens goed over moet worden nagedacht.

Ja, tenzij

Dat zegt de Raad van State in een advies over het initiatiefwetsvoorstel dat de Tweede Kamerleden Steven van Weyenberg (D66) en Paul Smeulders (tot 31 maart lid van de GroenLinksfractie) hebben ingediend. Hun voorstel voor een ‘Wet werken waar je wilt’ zou een wijziging betekenen van de huidige Wet flexibel werken. Het regelt dat een werkgever een verzoek om aanpassing van de werkplek alleen nog maar kan afwijzen als er sprake is van zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen.

Waarom nodig

Wetsvoorstellen, ook initiatiefwetsvoorstellen vanuit de Tweede Kamer, gaan voor de behandeling eerst langs de Afdeling advisering van de Raad van State. Die kijkt vooral naar de juridische en bestuurlijke zorgvuldigheid.

In dit geval werpt de Afdeling advisering de vraag op waarom het voorstel nodig is. Vooralsnog is niet gebleken dat werkgevers en werknemers in de praktijk zo met dit onderwerp worstelen dat de wetgever er aan te pas moet komen. Bovendien wil de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid samen met de SER onderzoeken wat een goede balans is tussen werken op kantoor en thuiswerken. De Afdeling advisering stelt voor om de uitkomsten hiervan af te wachten.

Werkgever is de baas

In de rest van de tekst klinkt door hoe de Afdeling advisering van de Raad van State hier zelf naar kijkt. Ze merkt op dat werkgevers een verzoek over aanpassing van de werkplek nu al met de verzoekende werknemer moeten bespreken. Het voorstel beperkt alleen hun mogelijkheden om nee te zeggen. Daarmee wordt het gesprek in een bepaalde richting gestuurd. De afdeling zou het niet juist vinden als werknemers in beginsel zouden mogen bepalen waar ze hun werk verrichten. Werkgevers zijn primair verantwoordelijk voor het organiseren van de arbeid.

Thuiswerken kan grote voordelen hebben voor zowel werknemers als werkgevers. Maar er zijn ook nadelen. De Afdeling advisering vindt dat meer inzicht nodig is in de lasten van het voorstel voor werkgevers. Ook moet duidelijk zijn wanneer de kosten een reden mogen zijn om een verzoek tot wijziging van de werkplek af te wijzen.

Voor meer achtergrond: Flexibilisering van arbeid

Redactie Inzicht 26-4-2021