CNV: kans op arbeidsongeval is groter dan gedacht en neemt toe

21 oktober 2019

Volgens het CNV onderschat de Inspectie SZW het aantal gevaarlijke situaties en arbeidsongevallen in ons land. Op basis van eigen onderzoek stelt het dat de werkelijkheid veel erger is.

Het CNV liet bureau Panelwizard onderzoek doen onder 1074 werkenden in loondienst van 18 jaar en ouder die risicovol werk doen, bijvoorbeeld omdat ze met machines werken, of met gevaarlijke stoffen. Zij zijn volgens het CNV representatief voor in totaal 2 miljoen mensen voor wie hetzelfde geldt.

Van hen stelt 36 procent dat er steeds meer onveilige situaties op de werkvloer ontstaan door hoge werkdruk. Bijna een vijfde heeft zich ooit ziek gemeld door een ongeval op het werk en bijna een kwart stelt dat de werkvloer de laatste jaren onveiliger wordt. Scheidend CNV-voorzitter Arend van Wijngaarden spreekt van schokkende cijfers, "vele malen hoger dan de cijfers van Inspectie SZW, die melding doet van een paar duizend bedrijfsongevallen per jaar. De cijfers van SZW zijn dus blijkbaar het topje van de ijsberg. De 25 procent bedrijfsongevallen uit ons onderzoek zijn omgerekend 500 duizend mensen. We vermoeden dat werkgevers vaak geen melding doen van bedrijfsongevallen en de veiligheid op de werkplek vaak met voeten wordt getreden." Hij pleit voor betere handhaving: meer inspecties en betere controles op de werkvloer.

Ambtenaren en bestuurders het benauwdst

Opvallend is volgens het CNV dat werknemers in de sector ‘openbaar bestuur en overheidsdiensten’ het vaakst (45 procent) aangeven dat zij zich regelmatig in een onveilige werksituatie bevinden; 42 procent van deze categorie is wel eens het slachtoffer geworden van een bedrijfsongeval. Het persbericht vermeldt niet in welke mate dit op het conto komt van agressief gedrag van burgers. Ander onderzoek wijst uit dat dit in dienstverlenende functies (ook in de zorg en in het openbaar vervoer) een belangrijke bron van onveiligheid is.

Het CNV-onderzoek was voor de Tweede Kamerleden René Peters en Hilde Palland (beiden CDA) aanleiding om staatssecretaris Van Ark (SZW) schriftelijke vragen te stellen.

Gegevens ISZW

Of deze cijfers echt aantonen dat de Inspectie SZW de zaken onderschat, valt op basis van wat het CNV naar buiten bracht niet vast te stellen. Er zitten nogal wat appels en peren in. Zo vroeg het CNV kennelijk of mensen wel eens een arbeidsongeval hebben meegemaakt, en informeert de Inspectie altijd naar een bepaalde periode (het afgelopen jaar, of de afgelopen drie jaar). De Inspectie waarschuwt al wel een tijd dat het de verkeerde kant op gaat met de veiligheid op het werk.

Over 2018 telde de dienst in totaal 4368 arbeidsongevallen die tot blijvend letsel en/of ziekenhuisopname leidden, ruim 900 meer dan in 2014. Het aantal dodelijke slachtoffers ging in diezelfde periode omhoog van 54 naar 71. Met name in 2016 deed zich een duidelijke stijging in het aantal arbeidsongevallen voor. De Inspectie SZW bracht dit, net als het CNV nu doet, in verband met de florerende economie.

Dat er sprake is van 'ondermelding' is wel zeker. Werkgevers moeten bedrijfsongevallen die tot blijvend letsel en/of ziekenhuisopname leiden, melden bij de Inspectie SZW, zodat die onderzoek kan doen als daar aanleiding toe is. Maar die meldingsplicht wordt slecht nageleefd. En die situatie is in de jaren voorafgaande aan 2016 nog verder verslechterd, ook al werden de boetes op niet-melden in diezelfde jaren aanzienlijk verhoogd. Het percentage bedrijven dat ongevallen niet meldt, ligt net zo hoog als het percentage zonder de verplichte RI&E, namelijk ruwweg de helft.

Redactie Inzicht, 21-10-2019