Topman NVWA weg omdat hij het vertrouwen van de OR mist

16 maart 2020

NVWA-topman Rob van Lint stapt per 1 mei op omdat hij niet het vertrouwen van zijn OR heeft. Uit een intern stuk blijkt dat de OR het beu was dat Van Lint maar aan voorstellen bleef schaven zonder de kwestie te adresseren die de OR het meest aan het hart gaat: het feit dat het personeel veranderingsmoe is.

Opdracht tot ‘herbezinning’

Van Lint was nog geen drie jaar ‘inspecteur-generaal’ van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), een organisatie met 2400 medewerkers die in 2012 tot stand kwam als fusie van drie ongelijksoortige diensten. Omdat die fusie volgens de politiek tot ‘synergie’ zou leiden, werd tegelijk een bezuiniging doorgevoerd. De dienst heeft een enorm takenpakket en staat vanaf zijn ontstaan onder kritiek. Voorbeelden zijn de aanpak van de fipronilcrisis en tekortschietend toezicht op praktijken in slachthuizen.

De dienst valt onder de ministers van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) en van Medische Zorg. LNV-minister Carola Schouten droeg Van Lint afgelopen najaar op om te zorgen voor een ‘herbezinning’ en een veranderstrategie. Ze wilde plannen voor concrete verbeteringen die de medewerkers nodig hebben en die een antwoord zijn op dilemma’s waar ze bij hun werk voor staan.

Vertrouwen verloren

Het is deze exercitie waarbij Van Lint, een ervaren topambtenaar, het vertrouwen verloren heeft. In de brief van de OR staat, kort samengevat, dat hij al aan versie 0.9 toe was en dat de OR daarin nog steeds de eigen inbreng niet herkende, ook al waren er veel bijeenkomsten geweest en stukken gewisseld. Gaandeweg is de OR ook het vertrouwen verloren dat Van Lint in staat zou zijn om het personeel mee te krijgen. Medewerkers, zo is de strekking van de brief, werden door hem niet meegenomen in de planvorming en niet enthousiast gemaakt voor zijn visie. De OR noemt dit “zeer wrang”. De raad zegt dat er veel momenten zijn geweest om zaken ten goede te keren, maar dat er een jaar verloren is gegaan.

Na deze brief besloot Van Lint de eer aan zichzelf te houden. Hij zei dat hij niet als inspecteur-generaal kan functioneren zonder het vertrouwen te genieten van zijn OR.

Interne weerstand

In zijn brief vermeldt de OR geen voorbeelden van concrete maatregelen die de OR blijft missen. Inzicht@OR heeft hierover contact gezocht, maar een voorlichter van de NVWA liet op verzoek van de OR weten dat die in dit stadium geen media te woord wil staan. Daardoor konden we ook niet aan de OR vragen of die ontevreden was over de manier waarop Van Lint klachten over de dienst oppakte en daarbij het functioneren van medewerkers liet onderzoeken. Ook is bekend dat Van Lint interne weerstand ondervond met een plan om toezicht en handhaving op het gebied van dierenwelzijn te reorganiseren.

Rol politiek

Bij alle aandacht voor wat er binnen de NVWA gaande is mag niet vergeten worden dat ook de politiek zich met de dienst bemoeit. De Tweede Kamer debatteerde nog maar kort geleden over dingen waarmee de NVWA in opspraak is gekomen. Dat mondde uit in stemmingen over een reeks moties, waaronder een waarin Dion Graus (PVV) opriep tot het “saneren van het voltallige hoger management”. Die motie werd verworpen. Een motie die opriep tot een plattere organisatiestructuur bij de dienst werd aangehouden. En zo waren er nog meer moties. Wat ontbrak was een motie die opriep tot het versterken van de NVWA in het bijzonder en een herbezinning op het hedendaagse systeem van ‘horizontaal toezicht’ (lees: het terugtreden van de overheid als hoeder van veiligheid en gezondheid) in het algemeen.

Redactie Inzicht 16-3-2020