Ondernemingsraden spelen rol bij voorzichtige normalisering

11 mei 2020

Op 6 mei kondigde het kabinet maatregelen aan om Nederland voorzichtig te normaliseren. Bij die maatregelen zal het waarschijnlijk niet blijven, want het kabinet heeft de 'Denktank coronacrisis' gevraagd te adviseren over de sociaaleconomische kant van het coronabeleid.

In verschillende sectoren spelen ondernemingsraden bij de normalisering een rol.

Medici minder bepalend

Dat het kabinet de Denktank coronacrisis heeft ingeschakeld staat in een 41 pagina's tellende brief die Minister De Jonge (VWS) aan de Tweede Kamer heeft gestuurd met een compleet overzicht van alle maatregelen.

De Denktank bestaat sinds maart en zal in mei zijn eerste advies afgeven. Het kabinet is onder meer geïnteresseerd in mogelijkheden om werkuren te spreiden.

Protocollen

Allerlei sectoren hebben de afgelopen tijd protocollen opgesteld waarmee versoepeling van de lockdown binnen bereik moest komen. Vaak gebeurde dat in overleg met vakbonden, en soms ook met ondernemingsraden. Het ligt in de lijn der verwachting dat die protocollen de komende tijd worden gekoppeld aan bestaande branche-RI&E’s en arbocatalogi. De Inspectie SZW beveelt dat aan, vanwege de juridische borging.

Een kort overzicht geeft een idee van de grote variatie in omstandigheden.

Openbaar vervoer

Het openbaar vervoer is samen met delen van het onderwijs de grootste sector die nu uit de lockdownstand wordt gehaald. Omdat het bewaren van anderhalve meter afstand niet reëel is in bussen en treinen, is het dragen van mondkapjes voor personeel en reizigers verplicht. Het kabinet geeft hiermee gehoor aan klemmende verzoeken vanuit de sector. Ook OR-vertegenwoordigers speelden hierbij een rol. Een voorbeeld is Henk van der Maden, voorzitter van de OR van het Rotterdamse RET, die tegenover omroep Rijnmond een mondkapjesplicht bepleitte. Ook bepleitte hij mogelijkheden om op te treden tegen reizigers die regels niet naleven. Dat laatste is nog een kwestie. Op dit moment wordt bij NS intensief overlegd over de rol die verschillende personeelscategorieën, met name de conducteurs, bij de handhaving kunnen of moeten spelen.

Zorg

Ook in de zwaar getroffen sector verpleeghuizen ziet het kabinet ruimte voor enige versoepeling. In eerste instantie wordt bij 25 huizen het bezoekverbod opgeheven; als daar aanleiding toe is, zal dat aantal verder omhoog gaan. Alleen verpleeghuizen die vrij zijn van besmettingen komen in aanmerking. Een andere eis staat op pagina 24 van de brief van het kabinet: instemming van de OR.

In de hele zorg zijn de emoties over persoonlijke beschermingsmiddelen (pbm’s) de afgelopen tijd hoog opgelopen. De afgelopen twee maanden hebben 115 werknemers klachten ingediend bij de Inspectie SZW. Schaarste is niet het enige probleem. Sommige leidinggevenden in verpleeghuizen verbieden het gebruik van pbm’s, omdat bewoners ervan kunnen schrikken. De Tweede Kamer sprak per motie uit dat werknemers zelf moeten kunnen uitmaken of ze mondkapjes en dergelijke dragen, maar op sociale media circuleren veel berichten dat dit niet de praktijk is.

Bouw

Het protocol voor de bouw, ‘Samen veilig doorwerken’, is nog maar kort geleden aangescherpt, maar de FNV is niet tevreden. De bond stelde een enquête in onder ruim duizend leden en niet-leden in de bouw- en infrasector, en concludeert daaruit dat 36% zich niet aan de afstandsregel van anderhalve meter kan houden. Ook zijn er te weinig voorzieningen om bijvoorbeeld de handen te wassen. Bij 19% zijn geen maatregelen getroffen; 23% zegt dat maatregelen onvoldoende worden nageleefd; 64% zegt dat de werkgever de regels wél serieus neemt. De bond vindt dat te mager en heeft de Inspectie SZW gevraagd om te controleren en te handhaven.

Gevangeniswezen

In het gevangeniswezen liepen de spanningen na de eerste lockdownmaatregelen hoog op. De COR van de Dienst Justitiële Inrichtingen was, samen met de vakbonden, nauw betrokken bij de opstelling van een protocol voor de langere termijn waarin verschillende belangen minutieus tegen elkaar zijn afgewogen. De komende periode zal dit protocol per instelling verder worden ingevuld, in overleg met de lokale medezeggenschap.

Redactie Inzicht 11-05-2020